Nghệ thuật trên những chiếc trâm cài Nhật Bản

Vẻ đẹp cầu kỳ và tinh tế đã giúp đồ thủ công mỹ nghệ đến từ đất nước Nhật Bản có thể chinh phục khách hàng trên toàn thế giới. Nhưng ngay tại Nhật Bản, có một ngành thủ công đang đứng trước nguy cơ mai một. Đó là công việc làm nên những chiếc trâm cài tóc Kanzashi – phụ kiện làm đẹp của những người phụ nữ Nhật Bản xưa.

Kanzashi hiểu nôm na là chiếc trâm cài lên mái tóc của người phụ nữ, vừa có tác dụng cố định các búi tóc để tạo kiểu lại vừa làm duyên, tạo nên diện mạo vô cùng thu hút cho người diện chúng.

Trâm cài tóc Kanzashi là một phụ kiện không thể thiếu để hoàn thành diện mạo của một Geiko hay Maiko (Geiko thực tập), bên cạnh những bộ Kimono lộng lẫy, guốc mộc Geta hay ô Kasa.

Có nguồn gốc từ thời Jyumon (thế kỷ thứ 10 trước Công nguyên), chiếc trâm cài tóc ban đầu mang ý nghĩa của một vật may mắn, bảo vệ người phụ nữ trước ma quỷ và những sự cám dỗ không chính đáng theo quan điểm xưa.

Đến thời Edo, cùng với sự phát triển vượt bậc của văn hóa thị dân nơi các nàng Geisha được đông đảo các tầng lớp dân chúng yêu thích, thậm chí ngưỡng mộ, cây trâm cài tóc cũng theo đó trở nên phổ biến và được chế tác ngày một đa dạng, cầu kỳ hơn.

Image result for Kanzashi của Maiko

Các loài hoa là chủ đề ưa thích trong chế tác Kanzashi

Trâm cài Kanzashi thường có màu sắc tươi sáng, rực rỡ, mô phỏng những loài hoa và những đồ vật và loài vật thể hiện sự nữ tính như quạt giấy hay những cánh bướm.

Image result for Kanzashi

Kanzashi cách điệu từ chong chóng tre

Trâm cài Kanzashi có hình dáng đa dạng. Đó có thể là một chiếc trâm mang hình chiếc đũa thuôn dài với một đầu duy nhất được trang trí hay hình hình quạt với chất liệu sơn mài.

Image result for Kanzashi của Maiko

Hoặc chiếc trâm ngang được trang trí họa tiết ở cả hai đầu, đôi khi lại có hình dáng một chiếc lược xinh xắn

Image result for metal kanzashi

Chất liệu để chế tác một chiếc trâm cũng rất phong phú; từ chất tiệu bình dân như gỗ, vải và hiện đại hơn là nhựa cho tới những chất liệu cao cấp như đá quý, ngà voi, các loại ngọc và vải lụa. Bất cứ cô gái nào sống trong thời Edo cũng có thể sở hữu một vài chiếc trâm cài phù hợp với tầng lớp và hoàn cảnh sống của mình.

Image result for metal kanzashi

Chiếc trâm đơn giản dành cho tầng lớp bình dân

Image result for metal kanzashi

Và chiếc trâm cài được chế tác cầu kỳ và có giá trị lớn

Ngày nay, trâm cài Kanzashi không còn phổ biến bởi không thích hợp với trang phục hiện đại nữa. Các cô gái ngày nay ưa thích tạo những kiểu tóc tự nhiên và tiện dụng hơn. Chiếc trâm cài điệu đà chỉ còn được nhìn thấy trên mái tóc của những Geisha và các Okami (bà chủ) của những nhà hàng truyền thống nhất.

Chính bởi sự suy giảm quá nhanh chóng của nhu cầu sử dụng mà con số các nghệ nhân làm trâm Kanzashi chỉ còn có thể đếm trên đầu ngón tay. Thậm chí, khi mà các cô gái trẻ không còn mặn mà với nghệ thuật truyền thống và thế giới đầy những nguyên tắc khắc nghiệt của Geisha thì nhu cầu đối với những chiếc trâm xinh đẹp vốn đã ít ỏi nay lại càng giảm đi từng ngày.

Một vài tác phẩm của nghệ nhân Sakae – một nghệ nhân trẻ hiếm hoi dành tình yêu cho những chiếc trâm truyền thống

Những nghệ nhân làm trâm Kanzashi trên đất Nhật Bản đa phần đều đã chạm đến mức tuổi cổ lai hy. Nỗi lo sợ cho một ngành nghề thủ công tuyệt mỹ bị thất truyền là hoàn toàn có cơ sở. Sẽ thật đáng tiếc biết bao khi những nghệ nhân ngừng sáng tạo và chúng ta chỉ còn được thấy những chiếc trâm cài giản đơn và lặp lại trên mái tóc duyên dáng của một Geisha!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *